Θεραπεία και Δίαιτα για Χοληστερίνη
Η θεραπεία της υψηλής χοληστερίνης σήμερα εστιάζει κυρίως στα επίπεδα της LDL (κακής) χοληστερίνης. Ο στόχος δεν είναι ίδιος για όλους, αλλά εξαρτάται από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο του κάθε ασθενούς.
Ο Στόχος της Θεραπείας
Για άτομα υψηλού κινδύνου, ο στόχος είναι πολύ αυστηρός (LDL < 70 ή και < 55 mg/dL). Για άτομα χαμηλού κινδύνου, ο στόχος είναι πιο ελαστικός (LDL < 115 mg/dL).
Πότε ξεκινάμε φάρμακα;
Η απόφαση για έναρξη φαρμακευτικής αγωγής λαμβάνεται με βάση τον κίνδυνο.
| Κατηγορία Κινδύνου | Στόχος LDL | Έναρξη Φαρμάκων |
|---|---|---|
| Πολύ Υψηλός Κίνδυνος (Ιστορικό εμφράγματος, Διαβήτης με βλάβες, Νεφρική ανεπάρκεια) |
< 55 mg/dL | Άμεσα, αν LDL > 70 mg/dL |
| Υψηλός Κίνδυνος (Διαβήτης χωρίς βλάβες, Σοβαρή υπέρταση) |
< 70 mg/dL | Όταν LDL > 100 mg/dL |
| Μέτριος Κίνδυνος | < 100 mg/dL | Όταν LDL > 190 mg/dL (ή >100 μετά από δίαιτα) |
| Χαμηλός Κίνδυνος | < 116 mg/dL | Όταν LDL > 190 mg/dL |
Διατροφικός Οδηγός
Η δίαιτα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας. Ακόμα και αν παίρνετε φάρμακα, η σωστή διατροφή είναι απαραίτητη.
- Ψάρια (πλούσια σε Ω3)
- Πουλερικά (χωρίς δέρμα)
- Ελαιόλαδο (ωμό)
- Όσπρια & Λαδερά
- Φρούτα & Λαχανικά
- Γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών
- Ψωμί ολικής άλεσης
- Κόκκινο κρέας (άπαχο)
- Αυγά (έως 2-3 κρόκους/εβδομάδα)
- Τυριά με χαμηλά λιπαρά
- Αλκοόλ (λίγο κρασί)
- Ξηροί καρποί (ανάλατοι)
- Τηγανητά
- Βούτυρο & Μαργαρίνες
- Αλλαντικά & Λουκάνικα
- Έτοιμες σάλτσες (μαγιονέζα)
- Γλυκά ταψιού & Πάστες
- Πλήρη γαλακτοκομικά
- Fast Food & Σνακς (τσιπς)
Μικρά Μυστικά Διατροφής
- Μαγειρέψτε έξυπνα: Προτιμήστε ψητά, βραστά ή στον ατμό. Αποφύγετε το τηγάνισμα.
- Διαβάζετε ετικέτες: Αποφύγετε προϊόντα με "υδρογονωμένα λιπαρά" (trans λιπαρά).
- Φυτικές ίνες: Οι διαλυτές φυτικές ίνες (βρώμη, όσπρια, μήλα) βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης.
- Ωμέγα-3: Καταναλώστε λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σολομός) 2 φορές την εβδομάδα.
Άσκηση & Τρόπος Ζωής
Η σωματική άσκηση είναι εξίσου σημαντική με τη διατροφή. Οι έρευνες δείχνουν ότι η συστηματική άσκηση:
- Αυξάνει την "καλή" χοληστερίνη (HDL).
- Μειώνει τα τριγλυκερίδια.
- Βοηθά στην απώλεια βάρους.
Στόχος: Τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης (π.χ. γρήγορο περπάτημα) τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.
Super Tip
Ο συνδυασμός δίαιτας και άσκησης μπορεί να διπλασιάσει τη μείωση της κακής χοληστερίνης!
Φαρμακευτική Αγωγή
Αν η δίαιτα και η άσκηση δεν αρκούν, ο γιατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα. Τα κυριότερα είναι:
Στατίνες
Τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα. Μειώνουν την παραγωγή χοληστερίνης στο ήπαρ και σταθεροποιούν την αθηρωματική πλάκα.
Εζετιμίδη
Μειώνει την απορρόφηση της χοληστερίνης από το έντερο. Συχνά συνδυάζεται με στατίνες.
Άλλα Φάρμακα
Φιβράτες (κυρίως για τριγλυκερίδια), αναστολείς PCSK9 (ενέσιμα, για πολύ υψηλές τιμές).
Μηχανισμός Αθηρωματικής Πλάκας
Δείτε πώς η υψηλή χοληστερίνη φράζει τα αγγεία.
Φυσιολογικό αγγείο
Συσσώρευση λίπους
Αθηρωματική πλάκα
Η LDL χοληστερίνη διεισδύει στο τοίχωμα της αρτηρίας, οξειδώνεται και προκαλεί φλεγμονή. Σταδιακά δημιουργείται η πλάκα που στενεύει το αγγείο και μπορεί να σπάσει προκαλώντας θρόμβωση (έμφραγμα).